image

Design & Creativity

โรงเรียนแนวดิ่งที่ออกแบบมาเพื่อแบ่งปันพื้นที่ให้กับคนในชุมชน

Published Date : 4 ก.พ. 2563

Resource : Creative Thailand

2,137

ไม่เพียงแค่ที่อยู่อาศัยเท่านั้นที่ต้องแก้ปัญหาเรื่องความพอเพียงของพื้นที่ต่อจำนวนประชากรที่มีเพิ่มมากขึ้นในปัจจุบัน  ในอีกแง่มุมหนึ่ง การมีจำนวนคนที่เพิ่มขึ้นนั้นก็เท่ากับว่า โลกกำลังมีจำนวนของเด็ก ๆ ที่ต้องเข้ารับการศึกษาในระดับพื้นฐานเพิ่มมากขึ้นด้วยเช่นกัน ดังนั้น “โรงเรียน” จึงเป็นอีกหนึ่งในสถานที่ที่ต้องปรับตัวเพื่อการรองรับจำนวนนักเรียนที่มีอัตราเพิ่มขึ้นในแต่ละปี แต่ด้วยข้อจำกัดในเรื่องของพื้นที่ ก็อาจทำให้สถาบันการศึกษาหลายแห่งมีแนวโน้มที่จะเปลี่ยนรูปแบบการจัดสรรพื้นที่ใช้สอยใหม่ ด้วยแนวคิดที่เรียกว่า Vertical School หรือโรงเรียนแนวดิ่งกันมากขึ้น

South Melbourne Primary School ในเมืองเมลเบิร์นของออสเตรเลียคือหนึ่งในโรงเรียนนำร่องที่ออกแบบมาให้สามารถใช้พื้นที่ร่วมกับชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น อาคารของโรงเรียนที่มีทั้งหมด 6 ชั้น เป็นตัวอย่างที่ดีในเรื่องการจัดการพื้นที่ใช้สอยที่มีอยู่อย่างจำกัด และยังเป็นโครงการที่ได้รับรางวัลหลายรายการ ภายในพื้นที่โรงเรียนนั้น ไม่ได้มีเพียงห้องเรียนเท่านั้น โดยแต่ละชั้นยังถูกแบ่งเป็นพื้นที่โรงเรียนสลับกับพื้นที่เพื่อคนในชุมชนด้วย โดยพื้นที่ชั้นล่างสุด ประกอบไปด้วยศูนย์บริการชุมชน ศูนย์การเรียนรู้พื้นฐาน ศูนย์สุขภาพแม่และเด็ก ลานอเนกประสงค์เพื่อการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ห้องสมุด พื้นที่ทางศิลปะดนตรี ไปจนถึงสนามอเนกประสงค์ทั้งในร่มและกลางแจ้ง เพื่อเป็นพื้นที่สำหรับใช้งานร่วมกันระหว่างโรงเรียนและชุมชน  

ส่วนพื้นที่ตั้งแต่ชั้น 2 ขึ้นไปจะเป็นพื้นที่ทางการเรียนรู้ของโรงเรียน ด้านในถูกออกแบบให้เป็นขั้นบันไดขนาดใหญ่ (Vertical Piazza) ซึ่งเป็นจุดเชื่อมต่อที่นักเรียน บุคลากร ผู้ปกครอง และคนในชุมชนสามารถมาพบเจอหรือทำกิจกรรมร่วมกันได้ภายในตึกอย่างเป็นระบบ เรียกได้ว่าเป็นทั้งโรงเรียนและศูนย์กลางการเรียนรู้ของคนในชุมชนที่มีชีวิตชีวา แม้ไม่ใช่อาคารที่สูงมาก แต่ก็สะท้อนถึงความตั้งใจที่จะออกแบบมาเพื่อมอบสิ่งอำนวยความสะดวกอย่างครบครันให้กับนักเรียนและคนในพื้นที่ให้ได้รับประโยชน์มากที่สุด ขณะเดียวกันก็ยังคงรักษาสภาพแวดล้อมทางการเรียนรู้ที่สร้างสรรค์ เพื่อมอบประสบการณ์ให้กับนักเรียนได้อย่างไม่ขาดตกบกพร่อง หากลองนึกภาพสนามหญ้าหน้าโรงเรียนที่ถูกย้ายมาไว้บนอาคาร หรือการมีสิ่งอำนวยความสะดวกที่สามารถตอบสนองนักเรียนและบุคลากรที่อยู่ภายในตึกเดียวได้ ก็ไม่จำเป็นต้องมีหลายตึกเหมือนแต่ก่อน ซึ่งก็เป็นเรื่องที่น่าสนใจอยู่ไม่น้อย 

การออกแบบโรงเรียนแนวดิ่งถือว่าเป็นทางออกที่มีขึ้นมาเพื่อตอบสนองความต้องการที่เพิ่มขึ้นของคนในพื้นที่ชุมชน ในขณะเดียวกันก็เป็นการแก้ไขปัญหาพื้นที่ที่มีอยู่อย่างจำกัดได้ดี และยังทำให้เราเห็นถึงการเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่มิติใหม่ทั้งในเรื่องของการเรียนการสอน และการออกแบบที่ช่วยสร้างสมดุลในการจัดสรรพื้นที่เพื่อจัดการกับปัญหาที่กำลังจะเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้นี้ด้วย

ที่มาภาพ : dezeen.com

ที่มา : บทความ “South Melbourne Primary School” จาก hayball.com

เรื่อง : มนันญา ใจมงคล