image

Business & Industrial

The Revival of Indonesia

Published Date : 1 ต.ค. 2562

Resource : Creative Thailand

444

หากนึกถึงประเทศบ้านใกล้เรือนเคียงร่วมภูมิภาคอาเซียนอย่าง ‘อินโดนีเซีย’ เรานึกถึงอะไร คนไทยหลายคนอาจเห็นภาพของประเทศที่เต็มไปด้วยเกาะน้อยใหญ่มากมาย นึกถึงเมืองหลวงอย่างจาการ์ตา หรือ แหล่งท่องเที่ยวยอดนิยมอย่างเกาะบาหลี แต่จริง ๆ แล้วอินโดนีเซียมีอะไรให้ค้นหามากกว่านั้น 

จริงอยู่ที่ภูมิประเทศส่วนใหญ่ของอินโดนีเซียมีลักษณะเป็นเกาะ แต่เกาะเหล่านั้นก็ได้รับการขนานนามว่าเป็นหมู่เกาะที่ ‘ใหญ่ที่สุดในโลก’ มีประชากรกว่า 260 ล้านคน ซึ่งมากที่สุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และมากเป็นอันดับ 4 ของโลก นอกจากจำนวนประชากรแล้ว ความหลากหลายทางวัฒนธรรมยังเป็นจุดเด่นของอินโดนีเซีย เนื่องจากมีกลุ่มชาติพันธุ์มากกว่า 300 กลุ่ม มีภาษาที่ใช้แตกต่างกันถึง 700 ภาษา และคำขวัญประจำชาติอย่าง “เป็นหนึ่งเดียวกันในความหลากหลาย” (Unity in Diversity) ก็ยังสะท้อนให้เห็นถึงจุดเด่นนี้ได้เป็นอย่างดี วัฒนธรรมอันหลากหลายของอินโดนีเซียเกิดจากการหล่อหลอมและแลกเปลี่ยนของวัฒนธรรมดั้งเดิมและอิทธิพลจากชาติต่าง ๆ ที่เข้ามาเชื่อมสัมพันธ์ตั้งแต่อดีต เนื่องจากทำเลที่ตั้งของอินโดนีเซียนั้น เป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญของเส้นทางการค้าระหว่างประเทศแถบตะวันออกไกล เอเชียใต้ และตะวันออกกลาง ส่งผลให้ได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมจากหลากหลายชาติ ไม่ว่าจะเป็นวัฒนธรรมจากจีน อินเดีย อาหรับ และยุโรป ที่มาพร้อมกับศาสนาและความเชื่อ ที่ผสานกันเข้ากับวัฒนธรรมท้องถิ่นที่มีอยู่เดิม และความหลากหลายเหล่านั้นได้พัฒนามาเป็นจุดเด่นของอินโดนีเซียในปัจจุบัน อย่างที่นิตยสาร Top 10 of Asia ได้เลือกให้อินโดนีเซียเป็นประเทศที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรมมากที่สุดของทวีปเอเชีย ซึ่งรางวัลนี้ก็เป็นรางวัลที่การันตีถึงประสบการณ์ทางวัฒนธรรมที่น่าตื่นเต้นและหลากหลายที่เหล่านักท่องเที่ยวจะได้รับหากเดินทางมาเยือนอินโดนีเซียแห่งนี้นั่นเอง

Tourism: New Hidden Gems
“จากการจัดอันดับในปี 2017 อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของอินโดนีเซียเติบโตเร็วเป็นอันดับที่ 9 ของโลก เป็นอันดับ 3 ของเอเชีย และเติบโต ‘เร็วที่สุด’ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้”

การท่องเที่ยวเป็นองค์ประกอบสำคัญของเศรษฐกิจอินโดนีเซียในปัจจุบัน ในแต่ละปีมีผู้คนเดินทางจากทั่วโลกเพื่อมาท่องเที่ยวที่อินโดนีเซียอย่างต่อเนื่อง ในปี 2018 มีนักท่องเที่ยวเดินทางมามากกว่า 15.8 ล้านคน และ ‘เกาะบาหลี’ ยังคงเป็นจุดหมายปลายทางยอดนิยมสำหรับเหล่านักท่องเที่ยวเสมอมา ซึ่งนิยมขนาดที่ว่ากว่า 40 เปอร์เซ็นต์จากจำนวนนักท่องเที่ยวทั้งหมดหรือมากกว่า 6 ล้านคนเป็นนักท่องเที่ยวที่มุ่งตรงมาชมความสวยงามของเกาะบาหลีโดยเฉพาะ 

แต่ทุกอย่างล้วนมีทั้งข้อดีและข้อเสีย แม้ว่าความมหัศจรรย์ของบาหลีจะดึงดูดนักท่องเที่ยวได้อย่างต่อเนื่องและมีแนวโน้มที่จะเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ แต่การที่ผู้คนมากระจุกตัวอยู่ภายในเกาะ ๆ เดียวกันมากเกินไป ย่อมไม่ส่งผลดีต่อทั้งสภาพแวดล้อมและวิถีชีวิตการอยู่อาศัยของผู้คนในท้องถิ่น ดังนั้นถ้าหากจะทำให้อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของอินโดนีเซียเติบโตได้อย่างยั่งยืน ในระยะยาวอินโดนีเซียจำเป็นที่จะต้องเพิ่มจำนวนแหล่งท่องเที่ยวที่จะดึงดูดนักท่องเที่ยวให้มากขึ้น เพื่อเป็นการกระจายนักท่องเที่ยวให้เดินทางไปยังที่อื่น ๆ บ้าง ทั้งเป็นการกระจายรายได้ และทำให้อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวทั่วประเทศเติบโตได้อย่างเท่าเทียมกัน

‘Ten New Balis’ Project
เมื่อเกาะบาหลีเพียงเกาะเดียวสามารถดึงดูดผู้คนและขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศได้อย่างมหาศาล จะเกิดอะไรขึ้นถ้าหากอินโดนีเซียจะมีบาหลีมากกว่า 1 แห่ง ด้วยความตั้งใจที่จะขยายอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของประเทศ ประธานาธิบดีโจโค วิโดโด จึงได้จัดตั้งโครงการ ‘Ten New Balis’ หรือโครงการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวใหม่ 10 แห่งทั่วประเทศ เพื่อเดินตามรอยความสำเร็จของเกาะบาหลีและยกระดับความสำเร็จนั้นมาสู่ระดับประเทศ

“ภายในปี 2020 จะต้องมีนักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางมาอย่างน้อย 20 ล้านคน”

เป็นเป้าหมายที่อินโดนีเซียกำหนดไว้ และโครงการบาหลีแห่งใหม่นี้ก็เข้ามามีส่วนสำคัญที่จะช่วยให้อินโดนีเซียบรรลุเป้าหมายได้สำเร็จ โครงการนี้เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2016 เพื่อพัฒนาให้เกิดฮับหรือศูนย์กลางการท่องเที่ยวใหม่ ๆ ขึ้นทั่วประเทศ โดยเริ่มต้นจากการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ เช่น การสร้างถนน ท่าเรือ และสนามบิน เพื่อทำให้ผู้คนเดินทางได้สะดวก เข้าถึงสถานที่ท่องเที่ยวได้ง่ายขึ้น เป็นการช่วยดึงดูดผู้คนให้มาเที่ยวอินโดนีเซีย และกระจายนักท่องเที่ยวเหล่านั้นให้ไปเที่ยวชมพื้นที่อื่น ๆ ของประเทศเพิ่มมากขึ้น

จะสังเกตได้ว่า สถานที่ที่ได้รับเลือกนั้นจะเป็นแหล่งท่องเที่ยวอยู่ก่อนแล้ว แต่อาจยังไม่เป็นที่รู้จักมากนักหรืออาจจะเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่รู้จักกันแค่เพียงคนในท้องถิ่น รัฐบาลอินโดนีเซียเล็งเห็นว่า สถานที่เหล่านี้ล้วนมีศักยภาพมากพอที่จะเติบโตและดึงดูดนักท่องเที่ยวได้ทัดเทียมกับเกาะบาหลี เพียงแค่ต้องอาศัยการสนับสนุนจากรัฐบาลในด้านต่าง ๆ เพื่อทำให้คนรู้จักมากขึ้นและเดินทางไปท่องเที่ยวได้สะดวกมากขึ้นนั่นเอง 

©Anggit Rizkianto/Unsplash

อย่างไรก็ตาม แม้จะถูกเรียกว่าเป็น “บาหลีแห่งใหม่” แต่เกาะทุกเกาะในอินโดนีเซียไม่ได้เหมือนกันไปเสียหมด อย่างที่ได้กล่าวไปว่า อินโดนีเซียเป็นประเทศที่มีความหลากหลายมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ด้วยภูมิประเทศที่เป็นหมู่เกาะที่ประกอบไปด้วยเกาะน้อยใหญ่กว่า 17,500 แห่ง เกาะแต่ละแห่งก็ล้วนมีความโดดเด่นในแบบของตัวเอง ดังนั้นเกาะต่าง ๆ ที่อยู่ในโครงการนี้จะได้รับการพัฒนาไม่ให้เหมือนเกาะบาหลีไปเสียทั้งหมด แต่รัฐบาลมีแผนที่จะยังคงเอกลักษณ์ของแต่ละเกาะเอาไว้ ซึ่งนักท่องเที่ยวจะสามารถสัมผัสกับการผสมผสานระหว่างธรรมชาติและวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน เนื่องจากความหลากหลายเหล่านี้ถือเป็นทรัพยากรที่มีคุณค่าซึ่งอินโดนีเซียสามารถนำไปใช้ต่อยอดและเพิ่มมูลค่าในเชิงการท่องเที่ยวได้อย่างไม่รู้จบ

Belitung: The Multiplier Effect
หากพูดถึงอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว สิ่งที่สะท้อนให้เห็นถึงวิวทิวทัศน์ต่าง ๆ ซึ่งส่งเสริมการท่องเที่ยวได้ชัดเจนและสร้างการเข้าถึงผู้คนได้มากที่สุด คงหนีไม่พ้นอุตสาหกรรมสื่อและภาพยนตร์ อย่างในประเทศไทยก็มีภาพยนตร์หลากหลายเรื่องที่สร้างกระแสครั้งใหญ่จนสะเทือนไปถึงวงการการท่องเที่ยว หนึ่งในนั้นก็คือภาพยนตร์ชื่อดังเรื่อง The Beach (2000) นำแสดงโดยลีโอนาร์โด ดิคาปริโอ ที่ทำให้สถานที่ถ่ายทำอย่างอ่าวมาหยาในจังหวัดกระบี่ของไทยโด่งดังไปทั่วโลกจนชาวต่างชาติแห่กันมาเที่ยววันละหลายพันคน ในขณะเดียวกัน อินโดนีเซียก็มีหมู่เกาะบังกาเบอลีตุง (Bangka Belitung Islands) ซึ่งเป็นเกาะที่ได้รับการผลักดันจากรัฐบาลในโครงการ “Ten New Balis” และได้พลังการสนับสนุนจากอุตสาหกรรมสร้างสรรค์อย่างวงการภาพยนตร์ ที่มาช่วยกระตุ้นให้ธุรกิจการท่องเที่ยวบนหมู่เกาะหายซบเซา และช่วยกระจายรายได้ให้ประชากรชาวเกาะอย่างชัดเจน

หมู่เกาะบังกาเบอลีตุงเป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่บริเวณชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของเกาะสุมาตรา เป็นหมู่เกาะที่ประกอบด้วยเกาะหลัก 2 แห่ง ได้แก่ เกาะบังกา (Bangka) และเกาะเบอลีตุง (Belitung) ซึ่งในอดีตเคยเป็นศูนย์กลางในการทำเหมืองดีบุก และไม่ใช่แหล่งท่องเที่ยวที่ผู้คนรู้จักมากนัก ทำให้การจะเดินทางไปที่เกาะไม่ใช่เรื่องง่าย แต่หลังจากภาพยนตร์เรื่อง The Rainbow Troops (2008) ที่ใช้เกาะเบอลีตุงเป็นสถานที่ถ่ายทำหลัก เศรษฐกิจบนเกาะแห่งนี้ก็เติบโตขึ้นอย่างก้าวกระโดด  

  • The Rainbow Troops หรือ Laskar Pelangi เป็นภาพยนตร์ที่ดัดแปลงมาจากนิยายของแอนเดรีย ฮิราตา (Andrea Hirata) นักเขียนชื่อดังผู้มีบ้านเกิดอยู่ที่เกาะเบอลีตุง 
  • ภาพยนตร์เรื่องนี้เล่าถึงเรื่องราวของกลุ่มเด็ก 10 คนที่อาศัยอยู่ในเกาะเบอลีตุง เป็นเรื่องราวที่พูดถึงมิตรภาพ ความรัก และการต่อสู้กับความยากจน
  • The Rainbow Troops เป็นภาพยนตร์ที่ได้รับความนิยมและประสบความสำเร็จอย่างมาก ได้รับรางวัลต่าง ๆ มากมายทั้งจากเวทีในประเทศและระดับนานาชาติ
  • ทั้งยังเป็นหนึ่งในภาพยนตร์ที่ทำรายได้สูงสุดตลอดการของประวัติศาสตร์ภาพยนตร์อินโดนีเซีย

จากที่แทบไม่มีเที่ยวบินมาที่เกาะแห่งนี้เลย ในปัจจุบัน กลับมีเที่ยวบินเพิ่มมากขึ้นถึง 9 เที่ยวบินต่อวัน และมีผู้คนมาเยือนมากถึง 50 ล้านคน ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้เปลี่ยนภาพจำของเบอลีตุงที่ผู้คนเข้าใจว่าเป็นเพียงเกาะที่ทำเหมืองแร่ และเผยให้เห็นถึงทิวทัศน์ที่สวยงามของเกาะที่เคยถูกมองข้ามมาเนิ่นนาน ด้วยเอกลักษณ์ของหาดทรายขาวดังไข่มุก น้ำทะเลใส และหินแกรนิตรูปร่างสวยงามที่ประดับประดาอยู่ตามชายฝั่ง จึงไม่แปลกที่ผู้คนจะอยากมาเที่ยวชมและสัมผัสความงามของธรรมชาติเหล่านี้ เป็นการตามรอยภาพยนตร์ในดวงใจที่ได้เผยแพร่ภาพความสวยงามเหล่านี้ออกไป และแน่นอนว่ามันช่วยให้เศรษฐกิจบนเกาะเติบโตมากขึ้น ทั้งอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว และธุรกิจข้างเคียง เช่น การเปิดโรงแรมและร้านอาหารใหม่ ๆ เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวที่เพิ่มขึ้น เป็นการสร้างโอกาสและอาชีพให้คนบนเกาะไปพร้อม ๆ กัน 

©Ruben Hutabarat/Unsplash

The Turning Point
แม้โลกจะเริ่มรู้จักภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ด้วยความสวยงามของชายหาดและท้องทะเลตั้งแต่ในช่วงทศวรรษที่ 1960 – 1970 แต่อินโดนีเซียก็เป็นประเทศที่เริ่มให้ความสำคัญกับภาคการท่องเที่ยวได้ค่อนข้างช้า หากเทียบกับประเทศที่อยู่ในภูมิภาคเดียวกัน และรัฐบาลก็เพิ่งมาเริ่มโครงการพัฒนาและโปรโมตเกาะบาหลีให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวในปี 1971 ซึ่งก่อนหน้านั้นเกาะบาหลีที่โด่งดังในวันนี้แทบไม่ได้เป็นที่รู้จักในหมู่นักท่องเที่ยวเลย แต่หลังจากการเปลี่ยนแปลงในครั้งนั้น เกาะบาหลีก็เป็นที่รู้จักมากขึ้น มีเม็ดเงินไหลเวียนมาลงทุนในพื้นที่มากขึ้น เกิดการพัฒนาในด้านต่าง ๆ จนกลายเป็นเกาะบาหลีที่เรารู้จักกันในทุกวันนี้

‘การย้ายเมืองหลวงของอินโดนีเซีย’ เป็นอีกหนึ่งในการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่กำลังจะเกิดขึ้น และเป็นสิ่งที่สะท้อนให้เห็นถึงความตื่นตัวของชาวอินโดนีเซีย ที่พร้อมรับมือกับความเปลี่ยนแปลง เมื่อโลกไม่เคยหยุดนิ่งอยู่กับที่ หน้าที่ของทุกคนก็คือการเรียนรู้ที่จะปรับตัวตามให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงนั้น ซึ่งอินโดนีเซียก็ได้แสดงให้เห็นถึงความตั้งใจและความสามารถที่จะเปลี่ยนแปลงเพื่อพัฒนาประเทศได้อย่างชัดเจน ในอดีตเราอาจจะรู้จักอินโดนีเซียในฐานะประเทศขนาดใหญ่ที่เต็มไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติ จากรายได้ของประเทศที่มาจากการส่งออก และรายได้หลักส่วนใหญ่ก็เป็นผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติ เช่น น้ำมัน ถ่านหิน และสินค้าเกษตรต่าง ๆ แต่ทรัพยากรเหล่านี้ล้วนมีอยู่อย่างจำกัด และไม่มีใครสามารถพึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติได้ตลอดไป ดังนั้นอินโดนีเซียจึงต้องปรับตัวและหันมาให้ความสำคัญกับอุตสาหกรรมใหม่ ๆ โดยเฉพาะอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ ที่จะช่วยขับเคลื่อนประเทศได้อย่างยั่งยืนมากขึ้น และด้วยศักยภาพของประเทศทั้งในด้านของจำนวนประชากร เศรษฐกิจ และขนาดของตลาดที่ใหญ่ที่สุดของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้จึงน่าจะเป็นหนทางที่ดีที่สุดที่จะช่วยพาอินโดนีเซียให้เติบโตอย่างมั่นคงและยั่งยืนต่อไป

ที่มาภาพ : Unsplash/Jeremy Bishop

ที่มา :
บทความ Indonesia: Asia’s Top Nation for Cultural Diversity Declares Top 10 of Asia Magazine จาก indonesia.travel
บทความ Indonesia’s Booming Tourism Industry: What Growth in Indonesia’s Tourism Sector Tells Us About Jokowi’s Economic Policies โดย James Guild จาก thediplomat.com
บทความ Indonesia Is Looking to Create 10 New Balis to Boost Tourism โดย Andrea Smith จาก lonelyplanet.com
บทความ Indonesia's Tourism Sector Indicates Strong Expansion จาก oxfordbusinessgroup.com
บทความ ‘Unity in Diversity’, Indonesia's Motto, Sums up ‘Our Common Humanity’, Says Secretary-General in Jakarta Address จาก un.org
บทความ The Indonesian Tourism Industry: A Bright Future and Opportunities for Australia โดย Jarryd de Haan จาก futuredirections.org.au
บทความ Top Nations in Asia – A Survey on Asian Countries จาก top10asia.org
บทความ Tourism Could Boost Indonesia’s Economy โดย Eijas Ariffin จาก theaseanpost.com
บทความ Tourism Industry: How Can Indonesia Tap Its Tourism Potential? Challenges & Opportunities จาก indonesia-investments.com

เรื่อง : ณัฐชา ตะวันนาโชติ