image

Design & Creativity

มุมชวนคิดกับสาระน่ารู้เรื่องภาษา

Published Date : 2 ส.ค. 2562

Resource : Creative Thailand

4,460

[Featured Film]
Arrival 
กำกับโดย Denis Villeneuve

อาวุธจากผู้มาเยือน…

ความต้องการหาคำตอบว่าผู้มาเยือนมาเพื่ออะไร ทำให้กระบวนการสื่อสารระหว่างมนุษย์กับผู้มาเยือนเริ่มต้นขึ้น ดูเหมือนว่าผู้มาเยือนนำภาษาใหม่มาให้มนุษย์ได้เรียนรู้และเข้าใจ แต่ภาษาใหม่นี้มีนัยยะเพื่อเตือนสติมนุษย์ให้ตระหนักถึงแก่นของการสื่อสารระหว่างกัน

ประเด็นทางภาษาที่น่าสนใจ คือภาษาที่พูดจะกำหนดกระบวนการคิด วัฒนธรรม รูปแบบชีวิต และอารยธรรมของมนุษย์ได้ “อาวุธ” จากผู้มาเยือนในภาพยนตร์เรื่องนี้คือ “ภาษา” ซึ่งเป็นอาวุธที่ทรงประสิทธิภาพที่สุด เพราะสามารถสร้างสันติภาพ (ผ่านการเจรจา) สร้างความอันหนึ่งเป็นอันเดียวกัน (ผ่านภาษาประจำชาติ) นำไปสู่การติดต่อสื่อสารระหว่างประเทศ รวมทั้งเชื่อมความสัมพันธ์กับมิตรใหม่ต่างภาษาด้วยการเรียนรู้ภาษาของอีกฝ่าย ขณะเดียวกัน ภาษายังเป็นอาวุธสำหรับทำร้ายความรู้สึกและทำลายความสัมพันธ์ที่ดีต่อกันให้พังทลายลงได้อย่างง่ายดาย อยู่ที่ว่าจะเลือกใช้อาวุธอันทรงพลังนี้อย่างไร

กับดักของภาษาเป็นประเด็นที่น่าสนใจไม่น้อยที่ได้รับการนำเสนอในภาพยนตร์ โดยธรรมชาติแล้ว คนเราสามารถฟัง พูด อ่าน เขียน ผ่านการเรียนรู้ทั้งจากผู้คนรอบตัวและการเรียน แต่การตีความหมายของภาษานั้นเป็นประสบการณ์ส่วนบุคคลที่ต้องเรียนรู้ เพราะคำหนึ่งคำเมื่ออยู่ในบริบทที่แตกต่างกัน ย่อมตีความหมายได้แตกต่างกัน จึงเป็นเรื่องที่ยากยิ่งในการตีความหมาย หากขาดซึ่งประสบการณ์ 

พาลินโดรม (Palindrome) คือ คำ วลี จำนวน หรือลำดับ ที่สามารถอ่านจากหลังไปหน้า หรือหน้าไปหลัง แล้วมีความหมายเหมือนกัน เทคนิคด้านภาษาศาสตร์นี้ถูกนำมาประยุกต์เข้ากับวิธีการเล่าเรื่องของตัวละคร เพื่อบอกเป็นนัยถึงลำดับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น

ผู้มาเยือนใน Arrival ไม่ได้มามอบภาษาใหม่ให้แก่มนุษย์ หากเพียงต้องการกระตุ้นเตือนให้มนุษย์ลองตั้งคำถามกับการสื่อสารระหว่างมนุษย์ด้วยกัน หรืออาจมาเพื่อเตือนสติมนุษย์ให้ตระหนักถึงคุณค่าของอาวุธอันทรงพลานุภาพที่อยู่ในมือ ว่าจะเลือกใช้อาวุธนี้ในรูปแบบไหนและอย่างไร  

[Book]
Girls Who Code: Learn to Code and Change the World
โดย Reshma Saujani

การโค้ด (Coding) คือการเขียนชุดคำสั่งเพื่อให้คอมพิวเตอร์ปฏิบัติงานตามที่เราต้องการ ด้วยภาษาที่คอมพิวเตอร์สามารถเข้าใจได้ หนังสือเล่มนี้จะพาผู้อ่านไปทำความรู้จักการสื่อสารระหว่างมนุษย์และคอมพิวเตอร์แบบเข้าใจง่าย พร้อมกับเรื่องราวของบรรดาโปรแกรมเมอร์หญิงที่มีบทบาทสำคัญในวงการเทคโนโลยีต่าง ๆ ทั้งในองค์การ NASA และบริษัท Pixar ซึ่งจะสร้างแรงบันดาลใจและปลุกจิตวิญญาณโปรแกรมเมอร์ในตัวคุณ เพราะการโค้ดไม่ได้เข้าใจยากอย่างที่คิด

[Book]
Lost Languages: The Enigma of the World's Undeciphered Scripts
โดย Andrew Robinson

อักษรภาพเฮียโรกลิฟิกจารึกคำพูดศักดิ์สิทธิ์ของเทพเจ้าอียิปต์โบราณ ภาษาของชาวอีทรัสคัน ซึ่งปัจจุบันคือแคว้นทัสคานีใช้ตัวอักษรคล้ายของกรีก แต่กลับไม่ใช่ภาษากรีก อักษรโรโงโรโงใช้ทำบันทึกปฏิทินจันทรคติของชาวเกาะอีสเตอร์ ดินแดนที่ตั้งของรูปปั้นโมอาย สิ่งเหล่านี้คือเรื่องราวของภาษาซึ่งเคยมีการใช้ในอดีต แต่ปัจจุบันกลับแทบไม่มีใครอ่านออกหรือใช้พูดกันอีกต่อไป หนังสือเล่มนี้จะพาคุณไปถอดรหัสภาษาของผู้คนในดินแดนอารยธรรมอันรุ่งเรืองในอดีต ที่เป็นปริศนาที่น่าค้นหาจวบจนถึงทุกวันนี้

[Film]
My Fair Lady
กำกับโดย Jack L. Warner

ภาพยนตร์เพลงว่าด้วยเรื่องราวของศาสตราจารย์หนุ่มนักภาษาศาสตร์ ผู้ซึ่งเชี่ยวชาญภาษาทั่วโลกจนสามารถบอกได้ว่า ใครมาจากไหน และมีฐานะทางสังคมอย่างไร ด้วยเพียงการฟังจากสำเนียงการพูดของคน ๆ นั้น เขาได้พบหญิงสาวขายดอกไม้ข้างถนน และตั้งใจปั้นให้เธอกลายเป็นสุภาพสตรีชั้นสูง นอกเหนือจากรูปลักษณ์ภายนอก การพูดและสำเนียงจะสามารถเปลี่ยนชีวิตของหญิงสาวได้จริงหรือไม่ และอาชีพนักภาษาศาสตร์เป็นอย่างไร สามารถหาคำตอบอย่างเพลิดเพลินได้จากภาพยนตร์เรื่องนี้

เรื่อง : อำภา น้อยศรี และปุญญิศา เปล่งรัศมี