image

Business & Industrial

IKEA กับภารกิจขับเคลื่อนไลฟ์สไตล์ยั่งยืนในราคาน่าคบ

Published Date : 26 ต.ค. 2563

Resource : TCDC CONNECT

3,357

การดำเนินธุรกิจของ IKEA แบรนด์เฟอร์นิเจอร์สัญชาติสวีดิชที่หลายคนคุ้นเคยดี ตั้งอยู่บนฐานความเชื่อขององค์กรในการส่งมอบสินค้าที่ตอบโจทย์เรื่องการออกแบบและการใช้งาน ในราคาที่จับต้องได้ ขณะที่การดื่มด่ำกับคุณภาพชีวิตที่ดีต้องควบคู่ไปกับความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม

IKEA ก่อตั้งเมื่อ ค.ศ. 1943 โดย อิงวาร์ คัมพราด (Ingvar Kamprad) ในวัย 17 จดทะเบียนบริษัท IKEA ซึ่งย่อมาจาก Ingvar Kamprad Elmtaryd Agunnaryd โดย Elmtaryd เป็นชื่อฟาร์มที่เขาเติบโตมา และ Agunnaryd คือชื่อหมู่บ้าน โดย IKEA ในยุคแรกเริ่มนั้นจำหน่ายสินค้าทั่วไป เช่น ปากกา กระเป๋าสตางค์ กรอบรูป และเครื่องประดับ หลังจากก่อตั้งบริษัทได้ 5 ปี เขาได้ตัดสินใจครั้งสำคัญโดยเพิ่มสินค้าในกลุ่มเฟอร์นิเจอร์เข้าไปด้วย ซึ่งกลายมาเป็นสินค้าหลักของ IKEA ในเวลาต่อมา

ที่มา: timbro.se


สำหรับจุดเด่นของสินค้า IKEA ที่บรรจุใส่กล่องมาแบบแบนราบ (flat pack) ให้ลูกค้านำไปประกอบเองที่บ้านนั้นเกิดขึ้นในปี 1956 โดยความบังเอิญเมื่อพนักงานคนนึ่งต้องถอดขาโต๊ะออกเพื่อนำโต๊ะใส่เข้าไปในรถได้ และการแพคแบบนี้เองกลายมาเป็นข้อได้เปรียบในการแข่งขันของ IKEA เพราะนอกจากจะช่วยประหยัดที่เก็บของในโกดังสินค้า ลดพื้นที่และค่าใช้จ่ายในการขนส่งแล้ว ยังสร้างความรู้สึกมีส่วนร่วมของผู้บริโภค ซึ่งเป็นหัวใจหลักของที่ทำให้ IKEA เป็นที่จดจำของลูกค้านั่นเอง

IKEA เติบโตและขยายสาขาไปทั่วโลก ปัจจุบันบริษัทมีพนักงานกว่า 200,000 คน มีกิจการกว่า 400 สาขาทั่วโลก ซึ่งต้อนรับลูกค้ากว่า 1 พันล้านคนในปี 2019 และทำรายได้ 41.3 พันล้านยูโร

 

ที่มา: รายงานความยั่งยืน 2019

 

ที่มา: bobvila.com

 

IKEA กับความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม

ความยั่งยืนก็เป็นแนวทางที่องค์กรยึดถือมาโดยตลอด ซึ่งเป็นสิ่งที่อิงวาร์ คัมพราดผู้ก่อตั้งยึดถือมาโดยตลอด การคำนึงถึงการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่านั้นมีที่มาย้อนไปถึงถิ่นกำเนิดของบริษัท ซึ่งคือเมืองทางตอนใต้ของสวีเดนที่ผู้คนต้องใช้ทรัพยากรที่มีอย่างจำกัดในพื้นที่ภูเขาอย่างคุ้มค่าที่สุด IKEA มีข้อกำหนดและคู่มือการดำเนินธุรกิจอย่างยั่งยืนครอบมิติด้านการปฏิบัติต่อคู่ค้า วิถีปฏิบัติด้านแรงงาน มาตรฐานด้านการจัดการวัตถุดิบและสิ่งแวดล้อม 

บริษัทได้ประกาศยุทธศาสตร์การดำเนินธุรกิจอย่างยั่งยืนฉบับล่าสุดที่นำมาใช้ในปี 2020 ภายใต้แนวคิด “People and Planet Positive” ที่มุ่งยกระดับความยั่งยืนของที่อยู่อาศัย ควบคู่กับการยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้คนและสังคมไปพร้อมๆ กัน หรือกล่าวอย่างง่ายๆ คือบริษัทมิได้คำนึงผลประกอบการเพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่ธุรกิจของ IKEA ต้องสร้างผลกระทบทางบวกต่อผู้คนและสังคมด้วย เมือปัญหาสิ่งแวดล้อมทวีความรุนแรงและเข้มข้นขึ้นเรื่อง IKEA จึงให้ความสำคัญเป็นพิเศษกับการจัดการด้านพลังงานและทรัพยากรอย่างยั่งยืน ลดการพึ่งพาทรัพยากรที่มีอย่างจำกัด มองหาวัตถุดิบทางเลือกที่ผลิตขึ้นใหม่ได้ หรือมาจากการรีไซเคิล ตลอดจนลดขยะและของเสียตลอดห่วงโซ่อุปทาน 

แผนความยั่งยืนปี 2020 ได้กล่าวถึงกลยุทธ์ 3 ด้านที่จะช่วยให้บริษัทประสบความสำเร็จทั้งด้านความยั่งยืน การเติบโตและโอกาสทางธุรกิจ ตลอดจนส่งเสริมความเป็นอยู่ที่ดีให้กับผู้คน ประกอบด้วย
IKEA มุ่งสร้างแรงบันดาลใจและช่วยให้การดำเนินชีวิตอย่างยั่งยืนของลูกค้านับล้านคนเป็นไปได้ง่ายขึ้น ผ่านสินค้าและทางเลือกต่างๆ ที่ IKEA นำเสนอ เช่น ผลิตภัณฑ์ประหยัดพลังงาน สินค้าที่แก้ปัญหาการจัดระเบียบและแยกขยะที่บ้าน เป็นต้น แน่นอนว่าบริษัทยังคงให้ความสำคัญกับราคาที่จับต้องได้  

 

IKEA วางแผนเพื่อความเป็นอิสระด้านทรัพยากรและพลังงาน เพื่อมั่นใจว่าบริษัทจะไม่ประสบปัญหาในการจัดหาวัตถุดิบที่ยั่งยืน ขณะเดียวกันก็คำนึงถึงขีดจำกัดของทรัพยากรธรรมชาติและสนับสนุนการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ตลอดจนมุ่งมั่นผลิตพลังงานหมุนเวียนให้ได้มากกกว่าที่บริษัทใช้และผลักดันแผนประสิทธิภาพด้านพลังงานตลอดห่วงโซ่คุณค่า 


IKEA มุ่งมั่นเป็นผู้นำในการสร้างสรรค์คุณภาพชีวิตที่ดีให้กับผู้คนและชุมชน โดยเฉพาะกลุ่มที่ได้รับผลกระทบจากการดำเนินธุรกิจของบริษัท IKEA มุ่งมั่นเป็นเพื่อนบ้านที่ดี สนับสนุนสิทธิมนุษยชน และคำนึงถึงผลกระทบต่อลูกหลานเป็นสำคัญ
 

ที่มา: รายงานความยั่งยืน 2019

 

Zero waste และ เศรษฐกิจหมุนเวียน 

IKEA มีโครงการต่างๆ เพื่อมุ่งลดขยะและของเสียให้เป็นศูนย์ รวมถึงมุ่งสู่ระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน เช่น การเช่าเฟอร์นิเจอร์ การรับซื้ออกลับ เปิดศูนย์รับซ่อมสินค้า โดยบริษัทวางแผนว่าภายในปี 2020 จะเปิดให้บริการร้านมือสองวางขายสินค้าเฟอร์นิเจอร์ประกอบใหม่แห่งแรกที่เมือง Eskilstuna ประเทศสวีเดน IKEA ตั้งเป้าว่าในปี 2030 สินค้าทั้งหมดของแบรนด์จะต้องตอบโจทย์เศรษฐกิจหมุนเวียน ตั้งแต่การได้มาของวัตถุดิบ การนำไปรีไซเคิล การนำไปผลิตหรือประกอบใหม่ และการนำไปใช้ซ้ำ 

IKEA ประกาศแผนจัดการเรื่องพลาสติกแบบใช้แล้วทิ้งด้วยเช่นกัน ตั้งแต่ปี 2020 บริษัทประกาศยกเลิกการใช้พลาสติกแบบใช้แล้วทิ้ง ทั้งในส่วนของสินค้าภายใต้แบรนด์ รวมถึงหาผลิตภัณฑ์ทดแทนมาใช้ในอาหาร IKEA ได้เข้าร่วมองค์กรความร่วมมือของภาคธุรกิจภายใต้ NextWave ที่ตั้งขึ้นเพื่อจัดการกับขยะพลาสติกก่อนที่จะปนเปื้อนลงสู่ทะเล โดยนอกจากช่วยบรรเทาปัญหาขยะพลาสติกในทะเลแล้ว พลาสติกที่รวบรวมได้จะถูกนำเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลนำมาเป็นวัตถุดิบอีกครั้ง บริษัทยังได้ดำเนินโครงการร่วมกับอุตสาหกรรมประมงท้องถิ่นนำพลาสติกที่ชาวประมงเก็บได้ในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนมาทำการจำแนก และนำส่วนที่ใช้ได้ (เช่น ขวดน้ำ PET) ไปผลิตผ้าปูโต๊ะคอลเล็คชั่น MUSSELBLOMMA วางขายที่สเปนและอิตาลี 

ประมาณการว่าขยะทะเลที่เก็บมา 10 กิโลกรัม จะประกอบด้วยขวด PET 1 กิโลกรัมที่สามารถนำกลับเข้าสู่กระบวนการผลิตได้ หมายความว่าขวด PET ทุกๆ หนึ่งกิโลกกรัมที่นำมาทำผลิตภัณฑ์โพลิเอสเตอร์รีไซเคิล จะมีขยะอื่นๆอีก 9 กิโลกรัมถูกกำจัดออกจากทะเล 

 

ที่มา: ikea.com

 

สินค้าคอลเล็คชัน MUSSELBLOMMA 

ที่มา: newsroom.inter.ikea.com

 

การเลือกวัตถุดิบเป็นความรับผิดชอบที่สำคัญ

การตัดสินใจเลือกวัตถุดิบของ IKEA คำนึงถึงความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมในมิติต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การใช้น้ำ การใช้ที่ดิน ผลกระทบต่อความหลากหลายทางชีวภาพ  การเคารพต่อสิทธิมนุษยชน 

เมื่อ IKEA ตั้งเป้าหมายลดของเสียและมุ่งสู่เศรษฐกิจหมุนเวียน แน่นอนว่าวัตถุดิบที่ใช้แล้วไม่หมดไปเป็นตัวเลือกแรก หรือไม่ก็ต้องเป็นวัตถุดิบจากการรีไซเคิลหรือเป็นวัตถุดิบที่สามารถนำไปรีไซเคิลเข้าสู่ระบบการผลิตได้ โดยยังคำนึงถึงคุณภาพและราคาเป็นสำคัญ วัตถุดิบแต่ละชนิดต้องได้มาตรฐานตามแนวทางด้านความยั่งยืนของ IKEA โดยที่บริษัทยังคงเสาะหาทางเลือกที่ดีที่สุดในราคาที่เป็นมิตรที่สุด ตัวอย่างวัตถุดิบที่มีเกณฑ์ด้านความยั่งยืน
ไม้: ปัจจุบัน IKEA ใช้ไม้ที่มาจากกว่า 50 ประเทศ (และเป็นผู้ใช้ไม้ 1 เปอร์เซ็นต์ของทั้งโลก) โดยภายในปี 2020 บริษัทต้องการใช้วัตถุดิบไม้ และวัตถุดิบที่เกี่ยวเนื่องทั้งหมด (ได้แก่ กระดาษและกระดาษแข็ง) ที่ผ่านมาตรฐานด้านความยั่งยืน FSC หรือ เป็นวัตถุดิบที่มาจากการรีไซเคิล 
ฝ้าย: IKEA และภาคธุรกิจ ร่วมกับ WWF ก่อตั้ง The Better Cotton  โครงการความร่วมมือเพื่อส่งเสริมการผลิตฝ้ายอย่างยั่งยืน ตลอดสิบปีที่ผ่านมาได้เข้าไปให้ความรู้และแนะนำการปลูกฝ้ายโดยลดการใช้น้ำและสารเคมีแก่เกษตรกรในอินเดียและปากีสถานกว่า 100,000 คน 
โพลีเอสเตอร์: ในปี 2019 IKEA ใช้โพลีเอสเตอร์รีไซเคิลในสัดส่วน 59 เปอร์เซ็นต์ (สันส่วนในปี 2017 และ 2018 คือ 10 และ 24 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ) ซึ่งปี 2020 บริษัทตั้งเป้าจะใช้เฉพาะโพลีเอสเตอร์ที่มาจากการรีไซเคิลทั้งหมด 
โดยในปัจจุบันผลิตภัณฑ์ว่า 60 เปอร์เซ็นต์ของ IKEA ผลิตมากจากวัตถุดิบที่ใช้แล้วไม่หมดไปเช่น ไม้ และ ฝ้าย และอีกกว่า 10 เปอร์เซ็นต์มีส่วนประกอบของวัตถุดิบที่มาจากการรีไซเคิล

 

ในมิติด้านสังคม IKEA มีหลักปฏิบัติ IWAY ซึ่งเป็นกรอบการทำงานกับคู่ค้า

IKEA มีคู่ค้าอยู่ 1000 ราย ในกว่า 53 ประเทศ และเพื่อให้แน่ใจในคุณภาพของสินค้าแล้ว บริษัทยังต้องการให้เกิดมาตรฐานในปฏิบัติต่อคู่ค้าอย่างเป็นธรรมและเหมาะสม เป็นที่มาของหลักปฏิบัติที่นอกจากจะกำหนดเงื่อนไขการเข้าเป็นคู่ค้าแล้ว ทางฝั่งของคู่ค้าเองก็ทราบว่าจะได้รับการปฏิบัติอย่างไรจาก IKEA  ซึ่งกำหนดหลักปฏิบัติในมิติต่างๆ เช่น การจัดการสิ่งแวดล้อม ข้อกำหนดด้านสารเคมี สุขภาพและความปลอดภัยของพนักงาน ค่าจ้าง ผลตอบแทนและชั่วโมงการทำงาน การไม่เลือกปฏิบัติ เป็นต้น

 

ซื้อง่าย ทิ้งง่าย กับความยั่งยืน

การประกาศจุดยืนด้านความยั่งยืนที่มาควบคู่กับพันธกิจในการส่งมอบผลิตภัณฑ์ในราคาที่จับต้องได้ของ IKEA นี่เองที่นำ นำไปสู่ความสงสัยต่อแบรนด์ ว่า “fast furniture” ที่ราคาย่อมเยา จะกระตุ้นให้เกิดการซื้อง่าย ทิ้งง่าย มากขึ้นไปอีก เมื่อแบรนด์มุ่งออกแบบผลิตภัณฑ์โดยคำนึงถึงต้นทุนและราคาขายเป็นหลัก จึงเกิดคำถามเกี่ยวกับการเอารัดเอาเปรียบต่อคู่ค้าของบริษัทที่ส่วนใหญ่อยู่ในประเทศที่ค่าแรงต่ำในเอเชียและยุโรปตะวันออก นอกจากนี้ ความตั้งใจในการออกแบบโชว์รูม เพื่อสร้างประสบการณ์ที่น่าประทับใจ ให้ลูกค้าได้ใช้เวลา มองหาแรงบันดาลใจ ลองทดสอบผลิตภัณฑ์ ทั้งหมดถูกออกแบบมาเพื่อกระตุ้นให้ลูกค้าซื้อสินค้าที่ถูกใจกลับบ้าน แต่ในหลายโอกาสลูกค้าได้เลือกซื้อสินค้าที่ไม่จำเป็นและไม่ได้ตั้งใจจะซื้อกลับไปด้วย ซึ่งการบริโภคเกินจำเป็นดูจะไม่สอดคล้องกับการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและการบริโภคอย่างยั่งยืนเท่าใดนัก นับเป็นความท้าทายของ IKEA ที่ต้องพิสูจน์ว่าธุรกิจขนาดใหญ่ที่แข่งขันด้านราคาและส่งเสริมการบริโภค จะดำเนินตามแนวทางความยั่งยืนได้ดีเพียงใด 

เรียบเรียงโดย กรณิศ ตันอังสนากุล 

เอกสารประกอบการเขียน
https://www.ikea.com/gb/en/this-is-ikea/about-us/were-all-in-this-together-pubc8331c51#:~:text=We're%20also%20focusing%20on,average%20of%2070%25%20per%20product.
http://www.climateaction.org/news/ikea-launches-a-mattress-recycling-programme
https://preview.thenewsmarket.com/Previews/IKEA/DocumentAssets/558164.pdf
https://www.ikea.com/ms/en_JP/pdf/people_planet_positive/People_planet_positive.pdf
https://www.forbes.com/sites/sap/2018/05/29/how-ikea-builds-innovation-and-sustainability-into-its-business-model-to-improve-lives/#2fe3e8d577f1
https://www.designorate.com/ikea-sustainable-design-strategy/
https://www.straitstimes.com/world/europe/ikea-to-open-first-second-hand-store-in-sweden