image

Business & Industrial

สำรวจอุตสาหกรรมดนตรีโลก และหนทางการปลุกปั้น “กรุงเทพฯ เมืองดนตรี”

Published Date : 6 พ.ย. 2562

Resource : Creative Thailand

99

เมื่ออุตสาหกรรมดนตรีโลกกำลังหมุนเปลี่ยนไปตามพฤติกรรมที่คนฟังสามารถฟังเพลงได้ทุกที่และทุกเวลาผ่านเทคโนโลยีและอินเทอร์เน็ตที่เป็นสื่อกลาง แต่ประสบการณ์การรับฟัง ชม และรู้สึกผ่านการแสดงดนตรีสดที่ยังไม่มีเทคโนโลยีใดมาแทนที่ได้กลับกำลังเป็นทิศทางที่น่าจับตามอง 

มาร่วมสำรวจอุตสาหกรรมดนตรีโลกในวันนี้ ว่าแท้จริงแล้วกำลังมุ่งหน้าไปในทิศทางใด รวมถึงสำรวจความเป็นไปได้ในการผลักดันกรุงเทพฯ ให้เป็นเมืองดนตรีที่ยั่งยืน ผ่านการศึกษาจาก “ฟังใจ” ชุมชนทางดนตรีที่อยู่เบื้องหลังการสนับสนุนศิลปินไทยที่จริงจังที่สุดองค์กรหนึ่งของประเทศ

Let’s Stream, Let’s Enjoy!
ตั้งแต่การเปิดตัวของมิวสิกสตรีมมิ่งเมื่อปี 2005 ที่สามารถเชื่อมดนตรี ศิลปิน และผู้ฟังให้เข้าใกล้กันมากขึ้น ดูเหมือนว่าเส้นทางการเติบโตของอุตสาหกรรมดนตรีนับจากวันนั้นก็เปลี่ยนไป จากเดิมที่มีผู้ใช้บริการมิวสิกสตรีมมิ่งแบบจ่ายเงิน 106 ล้านยูสเซอร์ในปี 2016 คาดว่าภายในปี 2025 จะมีสมาชิกที่จ่ายเงินให้กับบริการนี้เพิ่มขึ้นถึง 336 ล้านยูสเซอร์ ซึ่ง Spotify คือผู้ให้บริการมิวสิกตรีมมิ่งที่ครองส่วนแบ่งทางการตลาดสูงที่สุดในโลก ขณะที่ Joox คือตัวเลือกที่ชาวไทยเลือกใช้บริการมากที่สุด

The Live Music Era
ในปี 2017 อุตสาหกรรมการแสดงดนตรีสดทั่วโลกมีมูลค่ามากกว่า 23.49 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ หรือคิดเป็นร้อยละ 62.31 ของมูลค่าอุตสาหกรรมดนตรีทั้งหมด และคาดว่าภายในปี 2021 มูลค่าของตลาดส่วนนี้จะมีมากถึง 32.43 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ ซึ่งสหรัฐอเมริกา เยอรมนี และอังกฤษ คือ 3 ประเทศผู้นำการแสดงดนตรีสดที่กินส่วนแบ่งการตลาดเกินกว่าครึ่งของทั้งหมด

ในส่วนการแสดงดนตรีสดของประเทศไทยก็มีมูลค่ามากที่สุดในอุตสาหกรรมดนตรีไทยในวันนี้เช่นกัน โดยมีมูลค่าคิดเป็น 268 ล้านเหรียญสหรัฐฯ หรือร้อยละ 58.7 ของส่วนแบ่งอุตสาหกรรมดนตรีในประเทศทั้งหมด เมื่อบวกกับศักยภาพของกรุงเทพฯ เมืองหลวงของประเทศไทยที่ได้ชื่อว่าเป็นสุดยอดของจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวทั่วโลกมา 3 ปีซ้อนโดยผลสำรวจจาก Mastercard ทำให้การผลักดันกรุงเทพฯ ให้เป็นเมืองดนตรี (Bangkok Music City) คือโอกาสครั้งสำคัญที่จะทำให้อุตสาหกรรมดนตรีของประเทศไทยเติบโตขึ้นอย่างยั่งยืน

ทัวร์คอนเสิร์ตของศิลปินต่างชาติและ เทศกาลดนตรีที่จัดแสดงที่กรุงเทพฯในปี 2019 (จัดทําโดยเฟซบุ๊กเพจ Here & There)

The Music City is HERE
Bangkok Music City คือเทศกาลดนตรีครั้งยิ่งใหญ่ของกรุงเทพฯ ที่จัดขึ้นในวันที่ 1-3 พฤศจิกายน 2019 บนความร่วมมือของสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA), ฟังใจ และ NYLON Thailand จัดขึ้น ณ ย่านสร้างสรรค์เจริญกรุง โดยมีจุดประสงค์หลักเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงศิลปะและดนตรีของกรุงเทพมหานคร รวมทั้งยังเป็นการแสดงศักยภาพว่ากรุงเทพฯ สามารถเป็นจุดศูนย์กลางของการแสดงคอนเสิร์ตได้ไม่แพ้เมืองดนตรีไหน ๆ ของโลก โดยภายในงานประกอบด้วย 2 กิจกรรมหลัก นั่นคือ Music Festival และ Conference ที่จะช่วยส่งเสริมศักยภาพอุตสาหกรรมดนตรีไทย พร้อม ๆ ไปกับการช่วยส่งเสริมพลังความคิดสร้างสรรค์ที่จะช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับเศรษฐกิจไทย
แทรกภาพประกอบ: https://bangkokmusiccity.com/

แม้จะบอกว่ายังไม่มีเทคโนโลยีใดแทนที่ประสบการณ์การรับชมดนตรีสดได้ แต่เทคโนโลยีที่มอบประสบการณ์ที่ใกล้เคียงที่สุดในขณะนี้ ได้แก่ เทคโนโลยี AR (Augmented Reality) และ VR (Virtual Reality) ที่มอบโลกเสมือนจริงให้ผู้ใช้งาน โดยกำลังเป็นเทรนด์ใหม่ที่จะเปลี่ยนทิศทางการสร้างสรรค์เสียงเพลงในอุตสาหกรรมดนตรีโลกและพฤติกรรมการเสพดนตรีแก่ผู้ชมในวันนี้ เพราะนอกจากศิลปินระดับโลกจะผสานเทคโนโลยี AR และ VR ลงในมิวสิกวิดีโอเพื่อเสิร์ฟความเต็มอิ่มให้ผู้ชมในวันนี้แล้ว เทคโนโลยี VR ยังเข้าไปอยู่ในรูปแบบการรับชมคอนเสิร์ตและมิวสิกเฟสติวัลต่าง ๆ ที่กำลังเป็นที่นิยมอย่างกว้างขวาง นั่นหมายความว่าเทคโนโลยีนี้กำลังจะเปลี่ยนพฤติกรรมการรับชมดนตรี และมอบรายได้ทิศทางใหม่ให้กับอุตสาหกรรมเพลง ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบการสมัครสมาชิกหรือรายได้จากการลงโฆษณาแบบใหม่ จึงมีแนวโน้มว่าแฟนเพลงจะได้นอนดูคอนเสิร์ต VR เต็มรูปแบบของศิลปินโปรดในบ้านตัวเอในเร็ววันนี้

 
เสียงเพลงที่ขับเคลื่อนการเติบโตของเมือง
“Music City” หรือเมืองดนตรี คือคอนเซ็ปต์การผลักดันดนตรีให้เป็นตัวช่วยส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมให้กับเมือง โดยตัวอย่างของเมืองดนตรีที่ประสบความสำเร็จในระดับโลกและสามารถสร้างรายได้มหาศาลผ่านการท่องเที่ยวเชิงดนตรี (Music Tourism) ได้แก่ New Orleans (USA) ที่ขึ้นชื่อในเรื่องของดนตรีแจ๊ส Austin (USA) ที่ถูกยกย่องให้เป็นเมืองของการแสดงดนตรีสดที่ยิ่งใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก และ Liverpool (UK) เมืองดนตรีต้นกำเนิดของวงเดอร์บีเทิลส์และยังเป็นเมืองคอนเสิร์ตสำคัญของอังกฤษ เป็นต้น
 

ที่มาภาพเปิด : Adi Goldstein/Unsplash

ที่มา : รายงาน “Analysis of the ASEAN Music Industry with a Focus on Thailand” (มีนาคม 2019) โดย Fungjai
บทความ “How virtual reality is shaking up the music industry” (มกราคม 2017) จาก www.bbc.com
บทความ “Why the Music Industry is Banking on the Growth of VR Concerts” (ตุลาคม 2019) จาก www.forbes.com

เรื่อง : วรรณเพ็ญ บุญเพ็ญ