image

Design & Creativity

Craftivist Collective ประท้วงอย่างอ่อนโยนด้วยงานคราฟต์

Published Date : 13 May 2019

Resource : Creative Thailand

511

เรามักโยงภาพ “กลุ่มประท้วง” กับ “ความรุนแรง” 

นักเคลื่อนไหวหรือนักรณรงค์เพื่อประเด็นทางสังคมต่างๆ นิยมใช้วิธีเผชิญหน้าแบบตาต่อตา ฟันต่อฟัน เช่น ไปยืนเปลือยกายห่มขนสัตว์หน้าร้านเพื่อทำให้เจ้าของแบรนด์สินค้าละอายใจที่ใช้ขนสัตว์มาทำเป็นเสื้อคลุม และเรียกร้องให้ผู้บริโภค ‘แบน’ สินค้านั้นๆ

“ฉันเข้าร่วมเดินขบวนประท้วงมาเยอะมาก แต่ไม่รู้สึกว่าตัวเองเป็นส่วนหนึ่งของมันเลย” ซาราห์ คอร์เบตต์ (Sarah Corbett) กล่าว “กลุ่มประท้วงส่วนใหญ่เป็นพวกแสดงออกอย่างชัดแจ้ง ต้องแต่งตัวแปลกๆ ต้องตีฆ้องร้องป่าว หลายกลุ่มก็บังคับให้เลือกไปเลยว่าต้องทำนั่นทำนี่ คุณต้องเป็นวีแกน (vegan-นักมังสวิรัติแบบเคร่งครัด) ต้องขี่จักรยานไปทำงาน ต้องไม่อ่านนิตยสารอย่างโว้ก (Vogue)”

©ashoka.org
ซาราห์ คอร์เบตต์ (Sarah Corbett)

แต่ซาราห์ชอบอ่านนิตยสารโว้ก และเธอรู้สึกว่าการไปเดินขบวนและตะโกนเรียกร้องเพื่อสังคมบนท้องถนนนั้นค่อนข้างน่าอาย

ซาราห์ร่วมเดินขบวนประท้วงกับพ่อแม่ซึ่งเป็นนักเคลื่อนไหวเพื่อสังคม ตั้งแต่อายุเพียงสามขวบมาตลอดจนโตเป็นผู้ใหญ่ และทำงานเป็นนักจัดการการรณรงค์ให้องค์กรไม่แสวงหาผลกำไรหลายแห่ง เช่น Christian Aid, Oxfam GB และหน่วยงานเพื่อการพัฒนาสังคมในระดับนานาชาติของรัฐบาลอังกฤษ (the UK Government Department for International Development – DFID) ซาราห์ได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติและถือว่าประสบความสำเร็จในอาชีพ

แต่มีบางสิ่งที่เธอคิดมาตลอด “ทำไมการประท้วงต้องกระทำในรูปแบบรุนแรงเสมอ” วิธีนี้ได้ผลแค่ไหนกัน

ในปีค.ศ.2009 ซาราห์จึงคิดวิธีใหม่และก่อตั้ง Craftivist Collective เธอรวมกลุ่ม ‘นักปักผ้า’ ทั้งมือใหม่และมือเก๋า ที่มาช่วยกันปักผ้าเพื่อสื่อสารถึงการเปลี่ยนแปลงที่อยากให้เกิดขึ้นในโลก มีการร่วมมือกับแบรนด์สินค้าทั้งลูกจ้างและนายจ้าง มหาวิทยาลัย และองค์กรการกุศลต่างๆ ที่ต้องการสื่อสารการกระทำเพื่อเปลี่ยนแปลงสังคมให้ดีขึ้น 

Marks and Spencer’s เป็นหนึ่งในแบรนด์สินค้ายักษ์ใหญ่ ที่ผ้าปักของ Craftivist Collective รณรงค์ให้ยอมจ่ายค่าตอบแทนพนักงานในอัตราที่เหมาะแก่ค่าครองชีพปัจจุบันได้สำเร็จ

แคมเปญ Fashion Revolution เลือกใช้ผ้าปักของกลุ่ม Craftivist Collective ที่ปักคำพูดสะกิดใจ ไปแอบหย่อนไว้ในกระเป๋าเสื้อ กระเป๋ากางเกงของแบรนด์เสื้อผ้าทั่วโลก เพื่อเตือนใจให้นักช้อปนึกถึงช่างปักช่างเย็บเสื้อผ้า ที่อาจอยู่ในประเทศยากจนและได้รับค่าจ้างไม่คุ้มเหนื่อย หรือการใช้วัสดุที่ไม่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมาทำเสื้อผ้า

©craftivist-collective.com

นอกจากร่วมมือกับองค์กรต่างๆ นักปักผ้าของ Craftivist Collective ยังอาจปักผ้าด้วยข้อความเตือนใจประชาชนในประเด็นต่างๆ ทั้งด้านสิ่งแวดล้อมและมนุษยธรรม แล้วนำไปแขวนไว้ตามเสาไฟฟ้าหรือรั้ว ผู้คนที่พบเห็นและชอบใจ ต่างช่วยกันถ่ายรูปและส่งต่อในโลกออนไลน์ 

“เข็มกับด้ายกลายเป็นเครื่องมือที่สร้างการเปลี่ยนแปลงได้มหาศาล” ซาราห์ระบุ “ตั้งแต่ขั้นตอนการทำงานฝีมือที่ต้องปักซ้ำไปซ้ำมาแบบนี้ทำให้ผู้สร้างงานได้หยุดคิดทบทวนว่าเขากำลังทำอะไร ได้เฝ้าดูลมหายใจตัวเอง อะไรคือข้อความที่เขาต้องการสื่อออกไป”

ผ้าปักของ Craftivist Collective เคยถูกใช้เป็นของขวัญเพื่อเตือนใจให้ทำสิ่งดีต่างๆ ต่อเพื่อนมนุษย์ หรือส่งมอบแก่ผู้มีอำนาจเพื่อกระตุ้นให้ลงมือเปลี่ยนแปลงสังคมในเชิงบวก 

ความตั้งใจของซาราห์คือ ใช้ผ้าปักเป็นเครื่องมือสะกิดใจคน จนต้อง ‘ลงมือทำอะไรสักอย่าง’

“ฉันคิดเสมอว่า มันต้องมีวิธีเคลื่อนไหวที่สง่างามและสันติเพื่อเรียกร้องสิ่งที่เราต้องการ” ซาราห์ระบุ “เราไม่ได้อยากสร้างศัตรู แต่อยากสร้างสะพานเชื่อม ถ้าเราเอาแต่ตะโกนใส่กัน มันก็ได้แค่นั้น ฉันพยายามเชื่อม ‘ศิลปะการสื่อสาร’ เข้ากับ ‘การเคลื่อนไหวเพื่อสังคม’ สิ่งเล็กๆ อย่างงานฝีมือนี่แหละที่ทำได้”

รอยสักบนหัวไหล่ของซาราห์คือวลี ‘A Tough Mind and a Tender Heart’ อันเป็นคำพูดของมาร์ติน ลูเธอร์ คิง (Martin Luther King) นักเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิมนุษยชนชาวอเมริกัน ในปีค.ศ.1959

ซาราห์สักสิ่งนี้ไว้เพื่อเตือนใจตนเองว่า สิ่งที่พยายามทำ อาจยากลำบากหรือต้องใช้พลังใจมหาศาล แต่มนุษย์ควรปฏิบัติต่อกันด้วยความรัก และใช้วิธีแยบคายที่สุดในการสร้างความเปลี่ยนแปลงที่เราอยากเห็น

©craftivist-collective.com

“ถ้าเราอยากได้โลกที่สวยงาม อ่อนโยน และยุติธรรม การแสดงออกทางความคิดก็ควรเป็นดุจเดียวกันมิใช่หรือ” ซาราห์กล่าว “ถ้าเรายอมแพ้ง่ายๆ เราจะเปลี่ยนอะไรไม่ได้เลย เป็นเรื่องสำคัญที่ต้องคอยเตือนตัวเองตลอดว่า สิ่งเล็กๆ น้อยๆ นั้นสร้างความเปลี่ยนแปลงยิ่งใหญ่ได้”

ที่มาภาพเปิด : bbc.co.uk

ที่มา
บทความ How craft can create radical social change โดย Paden Vaughan จาก www.huckmag.com 
craftivist-collective.com/our-story
บทความ Craftivist Collective: Threads of Change โดย Shannon Denny จาก www.huckmag.com 
craftivist-collective.com/Mini-Fashion-Statements-Kit 
บทสัมภาษณ์ SARAH CORBETT - how the craftivist collective creates change with 'gentle protest' โดย Jodi Muter-Hamilton จาก www.blackneondigital.com 

เรื่อง : กรณิศ รัตนามหัทธนะ